Von og hjálp fyrir þá sem glíma við fíkniávana

Fjórði hver fíkniávanafundur er fyrir þá sem glíma við klámfíkn. Aðrir fundir eru ætlaðir annarskonar fíkniávana.

Þegar Jeff (nafni breytt), stuðningsfulltrúi í fíkniávana, sest niður með fólki sem glímir við fíkniávana, segir hann því ekki hvað það á að gera, heldur miðlar því sem komið hefur honum að gagni við að ná tökum á hinni tærandi ánetjun og halda sig frá henni einn dag í senn.

Jeff er sjálfboðaliði í hjálparáætlun fyrir þá sem haldnir eru fíkniávana sem kostuð er af  Fjölskylduþjónustu SDH, sem fellur undir félagsþjónustu Kirkju Jesú Krists hinna Síðari daga heilögu.  Áætlun þessi hefur verið í þróun síðasta áratuginn og takmark hennar er að hjálpa þeim sem glíma við tærandi áhrif hinna ýmsu fíkniávana. Árangurinn hefur verið gríðarlegur.

Hugmyndin um að kirkjan fjármagnaði slíka starfsemi var fyrst viðruð á sjöunda og áttunda áratugnum, þegar mikið tók að bera á misnotkun lyfja. Fólk meðal Síðari daga heilagra, sem ekki þekktist innbyrðis og hafði haft jákvæða reynslu af hjálparfundum í tólfsporakerfinu, tók að sér að skipuleggja hjálparhópa frá Síðari daga heilögum. Umsögn um góðan árangur hópanna tók að berast seint á áttunda áratugnum og snemma á níunda áratugnum, er hópstuðningsfulltrúar fóru þess á leit við leiðtoga kirkjunnar að hafa hjálparfundi í byggingum kirkjunnar. 

Árið 1993 fóru sumir safnaðarleiðtogar meðal Síðari daga heilagra fram á það við Fjölskylduþjónustu SDH að hún sameinaði allt álíka hjálparstarf undir einn hatt og mótaði fyrir það leiðbeiningar og reglur. 

„Þetta var ekki svo lítið kraftaverk,“ sagði Doug LeCheminant, framkvæmdastjóri hjálpardeildar fíkniávana frá, „allir hóparnir höfðu góða aðstöðu, svo við tókum starfið öll föstum tökum. Við höfðum öll sama takmarkið: Að hjálpa öðrum að takast á við fíkn sína.“

Eftir nokkurra ára rannsóknar- og þróunarstarf, kynnti Fjölskylduþjónustan um nýja starfsáætlun sem allir hjálparhópar sem kirkjan fjármagnaði ættu að tileinka sér og bar nafnið  A Guide to Addiction Recovery and Healing. Hún var byggð á hinu upprunalega tólfsporakerfi Alcoholics Anonymous sem lagað var að kenningum, reglum og trú Kirkju Jesú Krists hinna Síðari daga heilögu.*  
Nannette Wiggins, sjálfboðaliði á svæðinu og þjónandi trúboði, sagði: „Leiðarvísirinn er einstæður í útgáfusögu kirkjunnar. Hann var skrifaður af einstaklingum sem glímt hafa við fíkniávana og upplifað kraftaverk lækningar með friðþægingu Jesú Krists, með hjálp leiðtoga kirkjunnar og leiðsagnar fagfólks“” 

Jeff ólst upp í Kirkju Jesú Krists hinna Síðari daga heilögu, en hætti að stunda kirkju þegar hann fór í framhaldsskóla. Eftir andlega endurvakningu tók hann að vinna að fullri þátttöku sinni í kirkjunni. Hann hafði hætt áfengis- og tóbaksneyslu, en tókst ekki að vinna á klámfíkn sinni.  „Ég háði mikla baráttu og reyndi að sigrast á þessu,“ sagði hann. „Ég hafði reynt allt og mistekist hrapalega.“

Þar sem hjálparstarf fíkniávana hafði ekki verið komið á fót á þessum tíma, lagði biskup (forstöðumaður safnaðar hans) Jeffs til að hann færi á  tólfsporafundi kynferðisfíknar á svæðinu. Jeff samþykkti það. 

Hann fór á fyrsta fundinn sveittur í lófum og með kvíðahnút í maga, en komst að því sér til undrunar að fólkið þar var svipað honum: Venjulegt fólk sem stundaði vinnu, kirkju og skóla. Í fyrsta sinn á ævinni fannst honum óhætt að greina frá afdrifum sínum og hefja baráttuna við fíkn sína, án þess að óttast umtal.  (Meginregla allra funda tólfsporakerfisins og batastarfs kirkjunnar er að gæta alls trúnaðar og að skapa aðstæður þar sem traust er ríkjandi og fólk geti unnið að málum sínum án þess að óttast athlægi eða að það verði sniðgengið.  Það er nauðsynlegt.)

„Galdurinn við hópfundi er sá að allir sitja við sama borð,“ sagði hann, „Fólkið forðaðist mig ekki og lagði á mig fæð. Það sagði: ‚Ég þekki þetta. Ég veit hvað þú ert að fást við.‘“ 

Jeff naut góðs af samskiptum við aðra í hópnum sem höfðu upplifað sömu fíknina og unnið bug á henni eða voru á góðri leið með að hljóta bata. „Hvað mig varðar, þá á bataleiðin sér rætur í fagnaðarerindi Jesú Krists.“

„Leiðin var þyrnum stráð til að byrja með, en að loknum mörgum fundum og vinnu við tólfsporakerfið losnaði ég við fíknina,“ sagði hann. „Ég varð ekki ónæmur fyrir freistingum, heldur fannst mér ég ekki lengur knúinn til að láta undan þeim. Ég megnaði loks að velja sjálfur, að segja skilið við þessa fíkn og snúa mér að betri lífskostum.“

Þegar Jeff hafði hlotið bata var hann beðinn að vera stuðningsfulltrúi SDH klámfíknihóps. „Mig langaði að miðla öðrum reynslu minni og þeirri trú og von sem mér hafði verið miðlað,“ sagði hann. Hópurinn var fyrst aðeins skipaður tveimur aðilum, en í honum eru nú 45 manns.

„Það er lykilatriði að sækja fundi, „sagði hann. „Það er lykillinn sem lýkur upp dyrum fíknar og í þessu örugga,einlæga umhverfi tók það mig nokkurn tíma að opna mig og mýkjast í hjarta.“

„Að nokkru liðnu, tókst mér að sigrast á smærri þáttum fíknar minnar og eftir því sem trú mín styrktist á Krist tókst mér að sigrast á sífellt stærri þáttum hennar. Ég gat ekki hlotið slíka trú af bóka- eða ræðulestri.“
Jeff vitnaði í Mormónsbók, sem Síðari daga heilagir leggja að jöfnu við Biblíuna, þegar hann segir frá því hvernig reglubundnir fundir með öðrum fíklum hafi hjálpað honum. „Ég varð að koma út úr skápnum og við urðum að „[ koma] oft saman til að fasta og biðja og ræða hvert við annað um sálarheill [okkar].“ (Moróní 6:5).

„Allt þetta hefði ég ekki getað gert af einlægni annarstaðar,“ bætti hann við. „Þetta er tímafrekt ferli, en það virkar.“

Samkvæmt Fjölskylduþjónustu SDH eru nú um 1.000 hópar í Bandaríkjunum og Kanada og enn aðrir í Mexíkó, Ástralíu, Nýja Sjálandi, Englandi, Þýskalandi og Mongólíu.  Í mörgum öðrum löndum er verið að ráðgera að koma upp fíkniávanahópum, til að mynda meðal þeirra sem stunda herþjónustu í Afganistan.  Yfir 2.000 trúboðar í kirkjuþjónustu og sjálfboðaliðar sem stuðningsfulltrúar starfa sem umsjónamenn í batastarfinu.
Nærri 25 prósent þessara funda eru einungis helgaðir því að lækna klámfíkn.  Hinir eru helgaðir eiturlyfjafíkn, áfengisfíkn, matarfíkn og annarri fíkn. Leiðbeiningabæklingurinn til bata verður brátt fáanlegur á 12 tungumálum, þar á meðal á blindramáli, og yfir 150.000 bæklingar hafa verið keyptir eða niðurhalaðir frá því í febrúar 2006.

Svæðisleiðtogar kirkjunnar, sem starfa með framkvæmdastjóra Fjölskylduþjónustunnar, hafa umsjón með hverjum batahópi. Fundir eru a.m.k. vikulegir og trúboðar og sjálfboðaliðar sem eru stuðningsfulltrúar hafa umsjón með þeim (þeir sem haldið hafa bindindi í a.m.k. eitt ár) og stjórna umræðuhluta fundanna.

Að sögn LeCheminant, framkvæmdastjóra áætlunarinnar, þá „taka fundir fremur mið af lausnum en vandamálum og þar er lögð áhersla á kraft friðþægingar Jesú Krists til að sigrast á hverskyns erfiðleikum.“
Fundir eru í um eina klukkustund og eru gjaldfrjálsir og tilvísanir eru ekki nauðynlegar. Þeir standa öllum opnir, hver sem trú þeirra er.

*Tólfsporakerfið var aðlagað og endurprentað með leyfi  Alcoholics Anonymous World Services, Inc.