Fulltrúanefnd kirkjunnar sækir alþjóðlegu ráðstefnuna „Trúfrelsi í lýðræðisríkjum“

Fulltrúanefnd kirkjunnar – (frá vinstri til hægri) Frerich Görts, öldungur Faustino López, Gabriele Sirtl, öldungur Erich W. Kopischke

Ráðstefnuhöllin í Cordoba

Spánska ríkisstjórnin, sem er í forsæti Evrópusambandsins til júní 2010, hélt alþjóðlega ráðstefnu í Cordoba, Spáni, 2. til 4. maí, sem nefndist „Trúfrelsi í lýðræðisríkjum.“  Fulltrúanefnd Kirkju Jesú Krists hinna Síðari daga heilögu var boðið að sækja ráðstefnuna. Öldungur Erich W. Kopischke, forseti kirkjunnar á Evrópusvæðinu, fór fyrir nefndinni. Frerich Goerts, tilnefndur samstarfsmaður kirkjunnar fyrir Evrópusambandið, öldungur Faustino Lopez, svæðishafi Sjötíu fá Spáni, og Gabriele Sirtl, stjórnandi almannatengsla á Evrópusvæðinu, sóttu einnig ráðstefnuna.

Um 120 forustumenn ríkisstjórna í Evrópu, trúarleiðtogar, kennarar, fulltrúar samfélaga og fjölmiðla voru viðstaddir ráðstefnuna í Cordoba, sem utanríkisráðuneyti, dómsmálaráðuneyti og innanríkisráðuneyti Spánar bauð til og Siðmenningarsamband SÞ styrkti.

Að lokinni almennri umfjöllun um þemað „Þurfa lýðræðisríki að endurskoða afstöðu til fjöltrúarbragða?“ fóru fram pallborðsumræður, samhliða í fjórum hlutum.  Öldungi Kopischke og Frerich Goerts var boðið að taka þar þátt og halda ræður í tveimur pallborðsumræðnanna, þar sem þemað var „Hlutverk trúarleiðtoga í því að efla menningu friðar“ og „Fjöltrúarbrögð í lýðræðisríkjum.“

Öldungur Erich Kopischke sagði eftirfarandi um mismunun trúarbragða og umburðarlyndi gagnvart þeim: „Saga þeirrar kirkju, sem almennt er nefnd ‚Mormónakirkjan,‘ sveiflast á milli tveggja andstæðra póla, á mikilla ofsókna á hendur kirkjunni eða mikillar aðdáunar á meðlimum hennar... Hinir næstum hálf milljón meðlima kirkjunnar í Evrópu meta mikils þá virðingu sem þeim er sýnd og stjórnarskrárbundna trúfrelsis sem þeir njóta oftast.    Þeir leggja sig einnig alla fram við að koma af virðingu fram við fólk annarrar eða engrar trúar...

Stundum er það þó svo að erfiðleika í samskiptum manna í evrópskum samfélögum, allt fram til okkar tíma, má rekja til almennrar notkunar hugtaka, meðal fólks og fjölmiðla, sem beint er að fámennum kirkjum.   Þar á ég einkum við hugtök eins og ‚sértrúarsöfnuðir‘ eða ‚sértrúarhópar,‘ ‚sem hafa tilhneigingu til að festast í sessi [...] og gera muninn óljósan á milli þess hvað er frétt og hvað eigin skoðun,‘¹ ásamt því að stuðla að aðskilnaði og fordómum.   

Fylgismenn þeirra trúarbragða sem stöðugt lifa eftir ákveðnum lífsreglum munu fljótlega upplifa gagnrýni. Þýsku stjórnmálavísindamennirnir Uwe Backes og Eckhard Jesse sögðu um þetta: ‚Allt þetta kann að líta ‚tortryggilega‘ út í augum hins hamingjusama og áhyggjulausa samtíma neytanda, en sú ákvörðun að vera ‚öðruvísi,‘ að lifa ‚öðruvísi‘ og hugsa ‚öðruvísi‘ er frjálst sérhverjum einstaklingi í frjálsu samfélagi, svo framarlega sem hann misbýður ekki réttindum annarra.  Saga kristins klausturlífs sýnir að lítil afmörkuð samfélög geta verið uppspretta innblásturs og auðgað samfélögin á marga vegu.‘[1]

Ég stend nú frammi fyrir ykkur líkt og sá sem hefur orðið fyrir áhrifum af þessari sögu og félagslegum bakgrunni.   Umræða um efnið umburðarlyndi í trúarbrögðum er fyrir mér meira en aðeins fræðileg æfing. Hún er bundin persónulegum skilningi mínum á merkingu lífsins og frelsinu til að tilbiðja Guð að eigin samvisku.  Af þeirri ástæðu kemst ég ekki hjá því að verja þessi gildi af ástríðu.

Ellefta trúaratriðið, af Trúaratriðunum þrettán, sem er útdráttur grundvallarkenninga Kirkju Jesú Krists hinna Síðari daga heilögu, segir: ‚Vér krefjumst þeirra réttinda að fá að tilbiðja almáttugan Guð, eftir því sem eigin samviska býður, og viðurkennum sömu réttindi til handa öllum mönnum. Lofum þeim að tilbiðja, hvernig, hvar eða hvað sem þeim þóknast.‘[2]

Trúarkenningar þessar, sem settar voru fram árið 1842, geta jafnvel verið leiðarvísir að friðsömum samskiptum trúarbragða.  Þær gera ekki aðeins körfu um að einstaklingnum sé frjálst að tilbiðja Guð, heldur einnig að öllum mönnum sé frjálst að gera það.  Ég geng jafnvel enn lengra og segi það skyldu okkar sem kristinna manna og samfélagsþegna að styðja og vernda frelsi annarra í verki. 

Að verja réttindi annarra er boðorð og okkur öllum áskorun.  Við megum ekki gleyma að við lifum í heimi mikils fjölbreytileika.  Trúarbrögð heimsins, og einnig hin kristnu trúarbrögð innbyrðis, eru frábrugðin að kenningum og trúariðkun.  En það má ekki leiða til óvildar eða valda því að við teljum okkur heilagri eða betri öðrum mönnum.[3] …

 Greinilegt er, að því að mér finnst, að hvar sem trúfrelsi blómstrar, munu lýðræði og efnahafsleg velferð fylgja í kjölfarið.  Sé slíku frelsi ekki viðhaldið, af einhverjum ástæðum, mun lýðræðið að engu verða og erjur rísa.

Við verðum að standa saman sem trúað fólk, hlið við hlið, og gera kröfu um stjórnarskrábundin réttindi til trúfrelsis og félagslegra athafna.“

Í 17. grein Lissabons-milliríkjasamningsins er kveðið á um að kirkjur og trúsöfnuðir eða trúarsamfélög skuli njóta lögbundinnar verndar hverrar þjóðar í ES, og í þriðju málsgreininni kveður ES á um að samskipti við þessar kirkjur skuli vera opin og gegnsæ. Með þátttöku áðurnefndra trúarleiðtoga og annarra var ráðstefnunni í Cordoba ætlað að vera innlegg í umræðuna um efni þetta.   

Megin tilgangur ráðstefnunnar var umræða um trúfrelsi í lýðræðisríkjum og hvernig lögum og reglum verður best á komið til að njóta trúfrelsis og breyta að eigin samvisku og hinum fjölmörgu trúarjátningum. Ráðstefnan í Cordoba var tilraun til að koma fram með ákveðnar lausnir sem hægt verður að nýta til verkefna og viðfangsefna SÞ á þessum fjórum megin sviðum:  Menntun, æskufólk, fjölmiðlar og fólksflutningar.

Árangur ráðstefnunnar í Cordoba verður kynntur 27. til 29. maí 2010, í Rio de Janeiro, á ráðstefnu Siðmenningarsambands SÞ. Yfir 2000 manns munu koma þar saman úr fjölmörgum geirum samfélaga. Leiðtogar stjórnmála og fyrirtækja, æskufólk, fjölmiðlafólk og trúarleiðtogar munu verða í Rio de Janeiro til að koma sér saman um sameiginleg verk til að bæta samskipti hinna ýmsu menningahópa og leggja grunn að varanlegum friði.